ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଚୀନ୍ ଏବଂ ବାଂଲାଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ସାମରିକ ସହଯୋଗ କ୍ରମାଗତ ଭାବେ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଛି। ଚୀନ୍ ଆସନ୍ତା ବର୍ଷ ବାଂଲାଦେଶକୁ ପ୍ରାୟ ୨୨,୦୦୦ କୋଟି ଟଙ୍କା ମୂଲ୍ୟର ‘ଜେ-ସିରିଜ୍’ (J-series) ଯୁଦ୍ଧ ବିମାନ ଯୋଗାଇବା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତି ଚଳାଇଛି। ବାଂଲାଦେଶୀ ପାଇଲଟମାନେ ଏହି ଯୁଦ୍ଧ ବିମାନଗୁଡ଼ିକୁ ଉଡ଼ାଇବା ପାଇଁ ପାକିସ୍ତାନ ବାୟୁସେନା ଠାରୁ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ଗ୍ରହଣ କରିବେ। ଏନେଇ ପାକିସ୍ତାନୀ ପ୍ରଶିକ୍ଷକମାନଙ୍କୁ ବାଂଲାଦେଶର ଯେସୋର (Jessore) ବାୟୁସେନା ଘାଟିରେ ନିୟୋଜିତ କରାଯାଇପାରେ, ଯାହା ଭାରତୀୟ ସୀମାଠାରୁ ମାତ୍ର ୪୦ କିଲୋମିଟର ଦୂରରେ ଅବସ୍ଥିତ।
୨୦୨୨ ମସିହାରୁ ପାକିସ୍ତାନ ବାୟୁସେନା ଚୀନ୍ରେ ନିର୍ମିତ ‘ଜେ-ସିରିଜ୍’ (J-series) ଯୁଦ୍ଧ ବିମାନଗୁଡ଼ିକର ବ୍ୟବହାର କରିଆସୁଛି। ଚୀନ୍ ପରେ ପାକିସ୍ତାନ ପାଖରେ ଏହି ବିମାନଗୁଡ଼ିକର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ସଂଖ୍ୟକ ଭଣ୍ଡାର ରହିଛି। ଏହି ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ, ଚୀନ୍ ଏବଂ ପାକିସ୍ତାନ ମିଳିତ ଭାବେ ବାଂଲାଦେଶୀ ପାଇଲଟ୍ମାନଙ୍କୁ ଏହି ଯୁଦ୍ଧ ବିମାନଗୁଡ଼ିକ ଚଳାଇବା ପାଇଁ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ଦେବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତି ଚଳାଇଛନ୍ତି।
ଏହି ସାମରିକ ସହଯୋଗକୁ ଆଗକୁ ବଢ଼ାଇବା ପାଇଁ, ଡିସେମ୍ବର ମାସରେ ଢାକାରେ ଚୀନ୍, ପାକିସ୍ତାନ ଏବଂ ବାଂଲାଦେଶର ବାୟୁସେନା ଅଧିକାରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ବୈଠକ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇପାରେ। ଏକ ମିଳିତ ଆଦାନପ୍ରଦାନ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଅଧୀନରେ, ପାକିସ୍ତାନ ବାୟୁସେନା ବାଂଲାଦେଶୀ ପାଇଲଟମାନଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧ ବିମାନ ଚଳାଇବା ପାଇଁ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ପ୍ରଦାନ କରିବ। ଏହା ବ୍ୟତୀତ, ରାଡାର ଅପରେଟରମାନଙ୍କୁ ଶତ୍ରୁ ପକ୍ଷର ବିମାନ ଚିହ୍ନଟ କରିବା ଏବଂ ସେଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ନଜର ରଖିବା ପାଇଁ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ଦିଆଯିବ।
ଗ୍ରାଉଣ୍ଡ ଷ୍ଟାଫ୍ଙ୍କ ପାଇଁ ପୃଥକ ତାଲିମ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ମଧ୍ୟ କରାଯିବ। ସୂତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ, ପାକିସ୍ତାନର ଏୟାର ଭାଇସ୍ ମାର୍ଶାଲ୍ ଔରଙ୍ଗଜେବ ଅହମ୍ମଦଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଏକ ପାଞ୍ଚ ଜଣିଆ ଦଳ ଢାକାରେ ପହଞ୍ଚିଛି। ଦଳଟି ଏୟାରବେସ୍ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସାମରିକ ସୁବିଧା ଯାଞ୍ଚ କରିଛି। ଏହା ସହିତ, ବୈଷୟିକ ତାଲିମ ଏବଂ ଫ୍ଲାଇଟ୍ ସିମୁଲେଟର ସହିତ ଜଡିତ ବ୍ୟବସ୍ଥା ସମ୍ପର୍କରେ ଆଲୋଚନା ହୋଇଥିଲା।
ଚୀନ୍ ଏବଂ ବାଂଲାଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଏହି ସାମରିକ ସହଯୋଗକୁ ନେଇ ଭାରତ ପାଇଁ ମୁଖ୍ୟ ଚିନ୍ତାର ବିଷୟ ହେଉଛି ‘ଶିଲିଗୁଡ଼ି କରିଡର୍’ (Siliguri Corridor) ବା ‘ଚିକେନ୍ସ ନେକ୍’ (Chicken’s Neck) ର ସୁରକ୍ଷା। ପ୍ରାୟ ୨୦ ରୁ ୨୨ କିଲୋମିଟର ଓସାର ବିଶିଷ୍ଟ ଏହି ସଂକୀର୍ଣ୍ଣ ଭୂଖଣ୍ଡଟି ଭାରତର ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବ ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ଦେଶର ଅନ୍ୟ ଅଂଶ ସହିତ ସଂଯୋଗ କରୁଥିବା ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସଂଯୋଗ ସ୍ଥଳ ଅଟେ।
ଏହି ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ, ବାଂଲାଦେଶରେ ଚୀନ୍ ଏବଂ ପାକିସ୍ତାନ ମଧ୍ୟରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥିବା ସାମରିକ ସହଯୋଗ ଭାରତ ପାଇଁ ଏକ ନୂତନ ରଣନୀତିକ ତଥା ସୁରକ୍ଷାଗତ ଆହ୍ୱାନ ଭାବରେ ଉଭା ହୋଇପାରେ। ଭାରତୀୟ ସୁରକ୍ଷା ସଂସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକ ଏହି ଘଟଣାକ୍ରମ ଉପରେ, ବିଶେଷକରି ଭାରତର ପୂର୍ବ ସୀମା ଏବଂ ଶିଲିଗୁଡ଼ି କରିଡର୍ର ସୁରକ୍ଷା ଦୃଷ୍ଟିରୁ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ନଜର ରଖିବ ।
ଭାରତ ପାଇଁ ଆଉ ଏକ ଚିନ୍ତାର ବିଷୟ ହେଉଛି ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବରେ ଥିବା ଉଗ୍ରବାଦୀ ଗୋଷ୍ଠୀ। ଅତୀତରେ, ଏପରି ଘଟଣା ଘଟିଛି ଯେଉଁଠାରେ ବାଂଲାଦେଶ ଦେଇ ଏହି ଉଗ୍ରବାଦୀ ଗୋଷ୍ଠୀଗୁଡ଼ିକରେ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ଏବଂ ଯୋଗାଯୋଗ ଉପକରଣ ପହଞ୍ଚିଥିଲା।
