ମୋହଣ୍ଡ ପଞ୍ଚାୟତରେ ଉନ୍ନୟନ କାର୍ଯ୍ୟର ସ୍ୱଚ୍ଛତାକୁ ନେଇ ଉଠିଲା ପ୍ରଶ୍ନବାଚୀ: ସୂଚନା ଫଳକ ବିହୀନ ପ୍ରକଳ୍ପରେ ଲକ୍ଷାଧିକ ଟଙ୍କାର ଅନିୟମିତତା ଅଭିଯୋଗ, ଭିଜିଲାନ୍ସ ତଦନ୍ତ ଦାବି- ସୂଚନା ଫଳକ ନାହିଁ, ଖର୍ଚ୍ଚର ହିସାବ ନାହିଁ; କନିଷ୍ଠ ଯନ୍ତ୍ରୀ (JE)–ଠିକାଦାରଙ୍କ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ମଧୁଚନ୍ଦ୍ରିକା ଉପରେ ସନ୍ଦେହ, ଭିଜିଲାନ୍ସ ତଦନ୍ତ ପାଇଁ ଦାବି ଜୋରଦାର –

ଉମରକୋଟ / ରାଇଘର, (୨୨/୧୧/୨୦୨୬): ଗାଁର ବିକାଶ ପାଇଁ ସରକାର ଲକ୍ଷାଧିକ ଟଙ୍କାର ଅନୁଦାନ ଦେଉଛନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ସେହି ଅର୍ଥରେ ପ୍ରକୃତରେ କେତେ ବିକାଶ ହେଉଛି ଏବଂ କାହାର ସ୍ୱାର୍ଥ ସାଧନ ହେଉଛି, ତାହାର ହିସାବ କିଏ ଦେବ? ଲୋକଙ୍କ ଟଙ୍କାରେ କାମ ହେଉଛି, ହେଲେ ଲୋକଙ୍କୁ ହିଁ ତଥ୍ୟର ଅନ୍ଧାରରେ ରଖାଯାଉଛି କାହିଁକି? ଏଭଳି ଗୁରୁତର ପ୍ରଶ୍ନ ଏବେ ନବରଙ୍ଗପୁର ଜିଲ୍ଲା ରାଇଘର ବ୍ଲକ ଅନ୍ତର୍ଗତ ମୋହଣ୍ଡ ପଞ୍ଚାୟତରେ ଚାଲିଥିବା ବିଭିନ୍ନ ଉନ୍ନୟନମୂଳକ କାମକୁ ନେଇ ଉଠିଛି। ସରକାରୀ ନିୟମକୁ ଖୋଲାଖୋଲି ଉଲ୍ଲଂଘନ କରି କାର୍ଯ୍ୟ କରାଯାଉଥିବାରୁ ସ୍ଥାନୀୟ ଅଞ୍ଚଳରେ ତୀବ୍ର ଅସନ୍ତୋଷ ପ୍ରକାଶ ପାଇଛି।
ମୋହଣ୍ଡ ଗ୍ରାମର ମୋହଣ୍ଡ-କସାରାଭଟା ମୁରୁମ ରାସ୍ତାରେ ମାଟି ପକାଇବା କାମ, ମୋହଣ୍ଡ-ଡିଏକେ ରାସ୍ତା ନିର୍ମାଣ ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ଡ୍ରେନ୍ ନିର୍ମାଣ କାର୍ଯ୍ୟ ଚାଲିଛି। ହେଲେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକର କୌଣସି ସ୍ଥାନରେ ସୂଚନା ଫଳକ ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁନାହିଁ। ଫଳରେ ଗ୍ରାମବାସୀ ଜାଣିପାରୁନାହାନ୍ତି ଯେ କେଉଁ ଯୋଜନାରୁ କେତେ ଟଙ୍କା ଆସିଛି, କେତେ ଟଙ୍କାର ଅଟକଳ ହୋଇଛି, କାର୍ଯ୍ୟ କେବେ ଶେଷ ହେବ ଏବଂ ଏହାର ଦାୟିତ୍ୱ କେଉଁ ଠିକାଦାର ନେଇଛନ୍ତି। ପ୍ରକଳ୍ପର ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ସୂଚନା ନଥିବାରୁ କାମର ସ୍ୱଚ୍ଛତା ଉପରେ ସାଧାରଣରେ ସନ୍ଦେହ ଘନୀଭୂତ ହେବାରେ ଲାଗିଛି।
ଗ୍ରାମବାସୀଙ୍କ ମୁଖ୍ୟ ପ୍ରଶ୍ନ ହେଉଛି—ଯେଉଁ ରାସ୍ତା ଓ ଡ୍ରେନ୍ ନିର୍ମାଣରେ ଲକ୍ଷାଧିକ ଟଙ୍କା ଖର୍ଚ୍ଚ ହେଉଛି, ସେହି ଟଙ୍କାର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହିସାବ ସାର୍ବଜନୀନ କରାଯାଉନାହିଁ କାହିଁକି?
ଏହା କେବଳ ସୂଚନା ଫଳକ ନଥିବାର ପ୍ରଶ୍ନ ନୁହେଁ; ଏହା ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ଅଧିକାର ଏବଂ ସରକାରୀ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ସ୍ୱଚ୍ଛତାର ପ୍ରଶ୍ନ। ଲୋକଙ୍କ ଟଙ୍କାରେ କାମ ହେଉଥିବା ବେଳେ ଲୋକଙ୍କୁ ହିସାବ ଜାଣିବାକୁ ଦେବାରେ କାହାର ଆପତ୍ତି ରହିଛି? ଯଦି ସମସ୍ତ କାମ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଓ ସ୍ୱଚ୍ଛତାର ସହ ହେଉଛି, ତେବେ କାର୍ଯ୍ୟସ୍ଥଳରେ ସୂଚନା ଫଳକ ଲଗାଇବାରେ ଏତେ ଅବହେଳା କାହିଁକି କରାଯାଉଛି?
ସ୍ଥାନୀୟ ମହଲରେ କାର୍ଯ୍ୟର ତଦାରଖ ଦାୟିତ୍ୱରେ ଥିବା କନିଷ୍ଠ ଯନ୍ତ୍ରୀ (JE) ଓ କିଛି ଠିକାଦାରଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ମଧୁଚନ୍ଦ୍ରିକାକୁ ନେଇ ମଧ୍ୟ ସନ୍ଦେହ ପ୍ରକାଶ ପାଉଛି। ଏଠାରେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠୁଛି, ନିର୍ମାଣ କାର୍ଯ୍ୟର ନିୟମିତ ଯାଞ୍ଚ ହେଉଛି କି? କାମର ମାନ ଯାଞ୍ଚ ନକରି ବିଲ୍ ପାସ୍ କରାଯାଉଛି କି? ଯେତିକି ଅର୍ଥ ମଞ୍ଜୁର ହୋଇଛି, ସେହି ଅନୁପାତରେ ପ୍ରକୃତ କାମ ହେଉଛି କି? ନା କେବଳ କାଗଜପତ୍ରରେ ବିକାଶର ହିସାବ ଦେଖାଇ ତୃଣମୂଳ ସ୍ତରରେ ଭିନ୍ନ ଚିତ୍ର ରଖାଯାଉଛି? ନିମ୍ନମାନର ସାମଗ୍ରୀ ବ୍ୟବହାର କରି ସରକାରୀ ଅର୍ଥ ହଡ଼ପ କରାଯାଉଥିବା ନେଇ ମଧ୍ୟ ଚର୍ଚ୍ଚା ଜୋର ଧରିଛି। ଏହି ସମସ୍ତ ପ୍ରଶ୍ନର ସ୍ପଷ୍ଟ ଉତ୍ତର ଜନସାଧାରଣ ଚାହୁଁଛନ୍ତି।
ଜନତାଙ୍କ ସାତଟି ସିଧାସଳଖ ପ୍ରଶ୍ନ:
୧. ପ୍ରତ୍ୟେକ ଉନ୍ନୟନ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ କେତେ ଟଙ୍କା ମଞ୍ଜୁର ହୋଇଛି?
୨. ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରକୃତରେ କେତେ ଟଙ୍କା ଖର୍ଚ୍ଚ ହୋଇଛି ଏବଂ କେତେ ଟଙ୍କାର ବିଲ୍ ପାସ୍ ହୋଇଛି?
୩. କାର୍ଯ୍ୟର ଦାୟିତ୍ୱ କେଉଁ ଠିକାଦାର କିମ୍ବା ସଂସ୍ଥାକୁ ଦିଆଯାଇଛି?
୪. ନିର୍ମାଣ କାର୍ଯ୍ୟର ଗୁଣବତ୍ତା ଯାଞ୍ଚ କିଏ କରୁଛନ୍ତି ଏବଂ ତାହାର ରିପୋର୍ଟ କେଉଁଠି ଅଛି?
୫. ସରକାରୀ ନିୟମ ଥିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ପ୍ରତ୍ୟେକ କାର୍ଯ୍ୟସ୍ଥଳରେ ସୂଚନା ଫଳକ କାହିଁକି ଲଗାଯାଇନାହିଁ?
୬. କାମର ମାପଚୁପ ଓ ବିଲ୍ ପ୍ରସ୍ତୁତିରେ କେଉଁ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ଦାୟିତ୍ୱ ରହିଛି?
୭. ଏହି ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟର ସ୍ୱାଧୀନ ତଦନ୍ତ କରିବାକୁ ଭିଜିଲାନ୍ସ ବିଭାଗ ଆଗେଇ ଆସିବ କି?
ଏହି ପ୍ରଶ୍ନଗୁଡ଼ିକ କୌଣସି ବ୍ୟକ୍ତିବିଶେଷଙ୍କ ବିରୋଧରେ ନୁହେଁ; ବରଂ ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ଟଙ୍କାର ସଠିକ୍ ବିନିଯୋଗ ଓ ପ୍ରଶାସନିକ ଜବାବଦେହିତା ପାଇଁ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ। ଅଭିଯୋଗର ସତ୍ୟତା ସାମ୍ନାକୁ ଆସିବା ପାଇଁ ଏକ ଉଚ୍ଚସ୍ତରୀୟ ତଥା ନିରପେକ୍ଷ ତଦନ୍ତ ହେବା ନିହାତି ଆବଶ୍ୟକ।
ଏଣୁ ନବରଙ୍ଗପୁର ଜିଲ୍ଲାପାଳ, ରାଇଘର ବିଡିଓ ଏବଂ ଭିଜିଲାନ୍ସ ବିଭାଗ ଏହି ଘଟଣାକୁ ଗୁରୁତ୍ୱର ସହ ନେଇ ମୋହଣ୍ଡ ପଞ୍ଚାୟତର ସମସ୍ତ ଚାଲୁଥିବା ଓ ସମ୍ପ୍ରତି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥିବା ନିର୍ମାଣ କାର୍ଯ୍ୟର ତଦନ୍ତ କରନ୍ତୁ। କେବଳ ଅଫିସ୍ରେ ବସି କାଗଜପତ୍ର ଯାଞ୍ଚ ନକରି, ତଦନ୍ତକାରୀ ଦଳ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଭାବେ ଘଟଣାସ୍ଥଳକୁ ଯାଇ ପ୍ରକୃତ ମାପଚୁପ, ନିର୍ମାଣ ସାମଗ୍ରୀର ଗୁଣବତ୍ତା ଓ ବ୍ୟୟ ହୋଇଥିବା ଅର୍ଥର ହିସାବ ଯାଞ୍ଚ କରନ୍ତୁ। ଯଦି ତଦନ୍ତରେ କୌଣସି ଅନିୟମିତତାର ପ୍ରମାଣ ମିଳେ, ତେବେ ସମ୍ପୃକ୍ତ ଦୋଷୀ ଅଧିକାରୀ ଓ ଠିକାଦାରଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଆଇନ ଅନୁଯାୟୀ କଠୋର ପଦକ୍ଷେପ ନିଆଯାଉ।
ଶେଷରେ ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ଗୋଟିଏ ସ୍ପଷ୍ଟ ଦାବି—ବିକାଶ ନାଁରେ ଖର୍ଚ୍ଚ ହେଉଥିବା ପ୍ରତ୍ୟେକ ଟଙ୍କାର ହିସାବ ସାର୍ବଜନୀନ ହେଉ। କାର୍ଯ୍ୟସ୍ଥଳରେ ସୂଚନା ଫଳକ ଲାଗୁ, ଅନୁଦାନର ତଥ୍ୟ ପ୍ରକାଶ ପାଉ, କାମର ଗୁଣବତ୍ତା ଯାଞ୍ଚ ହେଉ ଏବଂ ଦୋଷୀ ଥିଲେ ଦଣ୍ଡିତ ହୁଅନ୍ତୁ।
କାରଣ ଗାଁର ବିକାଶ କୌଣସି ଠିକାଦାରଙ୍କ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ କୃପା ନୁହେଁ, ଏହା ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ସାମ୍ବିଧାନିକ ଅଧିକାର। ଜନତାଙ୍କ ଟଙ୍କାରେ ନିର୍ମାଣ ହେଉଥିବା ରାସ୍ତା ଓ ଡ୍ରେନ୍ର ପାଇପାଇ ହିସାବ ଦେବାକୁ ପଡ଼ିବ। ପ୍ରଶାସନ ଏହି ପ୍ରଶ୍ନଗୁଡ଼ିକର ଉଚିତ ଉତ୍ତର ଦେବ କି, ନା ମୋହଣ୍ଡବାସୀଙ୍କ ପ୍ରଶ୍ନ ଏମିତି ଅନୁତ୍ତରିତ ହୋଇ ରହିଯିବ, ତାହା ଦେଖିବାକୁ ବାକି ରହିଲା।
